અખાના છપ્પા/શ્થુળદોષ અંગ

વિકિસૂક્તિમાંથી
Jump to navigation Jump to search
← આભડછેટનિંદા અંગ અખાના છપ્પા
શ્થુળદોષ અંગ
અખો
પ્રપંચ અંગ →


દોષ ન જોઇશ કેના ભૂર,તો હરિ દેખીશ બૌ ભરપૂર;

મેલી આંખે ક્યમ દીસે વસ્ત,જેણે જોયાં આમિષ ને અસ્ત;

અખા તોજ દીસે આતમા,જો નાવે રસના તાસમાં ૪૫

પુરુષાકાર પૂરણબ્રહ્મ,જેણે સમજ્યો મુળગો મર્મ;

કર્મવાક્ય જીવબુદ્ધિ ગાય,સ્વયં વિના સિદ્ધાંત ન થાય;

નિજનું જ્ઞાન નિજરૂપે હોય,પાલો અખા જ્યમ થાયે તોય. ૪૭

ણલિંગી હરિજનની કળા,કર્મ ન બાંધે આઘી બલા;

અહંતાપોત વિના નોહે ભાત્ય,દિવસ વિના તે શેની રાત;

લૌકિક લેખું રહે લોકમાં,અખા જીત નહિ ફોકફોકમાં. ૪૯

રિજન સ્વેં હરિ નહિ માનવી,જેમ સરિતામાં ભળી જાહ્નવી;

તેની નિંદા કરતાં ક્રૂર,નિજ આતમથી પડશે દૂર;

હરિજન સર્વાંગે હરિવડે,અખા વેલો તાણ્યો આવે થડે. ૪૬

પૂરણતામાં સર્વે સમાય,નદીવડે સાગર ન ભરાય;

જેમ દાવાનળ બાળે સર્વ,તેમ જ્ઞાનદોષ દહે સર્વ;

દેહવિકાર હરિજનને કશા,અખા જેહની મોટી દશા. ૪૮

રૂડું જાણી નથી રાખવા, કૂડું જાણી નથી તાગવા;

તન તપાસી તુજને શોધ્ય, બાહ્ય ઉપચાર મુકી બુધ્ય બોધ્ય;

તજ્યા ભજ્યા વણ તે યોગેશ, અખા જો માને ઉપદેશ. ૫૦

જતાં ભજતાં નહિ પૂરવે, જૂનું તજે મન લાગે નવે;

જ્યાં જેવો જીવ કાઢે વેશ, તે સાથે મન કરે પ્રવેશ;

મનની રીત જે ગુંથે જાળ, કાઢ અખા આતમની ભાળ્ય. ૫૧

રિ જાણેને સુવે નચંત્ય, સુલભ મારગ સમજ્યા સંત;

સનકાદિકે ન ભજ્યો પ્રપંચ, જનકાદિકે ન તજ્યો રંચ;

તજવું ભજવું તે સંસાર, અખા સમજતાં આવે પાર. ૫૨

ર્વાતીત શ્રુતિ કેતા હવા, માયારંગ બિજા નવનવા;

મનને જોડ માયાશું ઘણો, કરે ઉપાય તે ભજવા તણો;

વસ્તુવિષે છે મનનો અંત, તેહ અખા લે વિરલા સંત. ૫૩

હું નહીં તું નહીં તે ન કેવાય, જે જોતાં જોનારો જાય;

ત્રણ પ્રકાર વિના જેમતેમ, તેથી હેઠો મનનો વેમ;

નહીં પદાર્થ જોવા ઝાલવા, અખા સરખું છે નૈં પ્રીછવા. ૫૪

સ્તુ અનુપમ છે તે માંય, તો તે કૈયેં કેમ ઉપાય;

ઉપમા સર્વ છે માયા વડે, તે તો કૈવલ્ય નૈં અડે;

અખા વસ્તુ ગુંગાનો ગોળ, ત્યાં ઉપમા તે માયાની ટોળ. ૫૫

ગુણને ઉપમા સર્વે ઘટે, જે ઉપમા ને ગુણ બંને વટે;

જ્યાં થાવા ને જાવા નથી, ત્યાં વાણી શું કાઢે કથી;

અખા તે વડે સર્વ જાણ, તો તેને કથી શકે ક્યમ વાણ્ય. ૫૬

અખાના છપ્પા